Ograniczenia sukcesji uniwersalnej

Konrad Dura        04 grudnia 2016        Komentarze (0)

W poprzednich postach wspomniałem, iż w przypadku przekształcenia przedsiębiorstwa w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością znajduje zastosowanie sukcesja uniwersalna praw i obowiązków. W praktyce oznacza to, że na podmiot powstały w wyniku przekształcenia przechodzą wszelkie prawa i obowiązki przysługujące dotychczas przedsiębiorcy. Dotyczy to zarówno praw i obowiązków o charakterze prywatnoprawnym np. wynikających z umów umów kredytowych, leasingowych czy umów z kontrahentami, jak i wynikających z uregulowań prawa publicznego.

Od powyższej zasady przewidziano jednak pewne wyjątki. Zezwolenia, koncesje i ulgi przyznane przedsiębiorcy przechodzą na spółkę powstałą w wyniku przekształcenia pod warunkiem, że decyzja o ich udzieleniu nie stanowi inaczej. Ograniczenie to może wynikać też wprost z ustawy.

Przed przekształceniem należy również przeanalizować umowy, których stroną jest przedsiębiorca. Mogą one zawierać klauzule umożliwiające wcześniejsze wypowiedzenia lub rozwiązanie umowy w przypadku zmiany formy prawnej. Klauzule te mogą również wymagać uprzedniego poinformowania o przekształceniu, czy nawet wprowadzać wymóg uzyskania zgody na przekształcenie. Zapisy takie mogą pojawiać się w szczególności w umowach z bankami, firmami leasingowymi czy też z dostawcami hurtowymi.

Sukcesja uniwersalna została wprowadzona również w przypadku procedur połączenia i podziału spółek prawa handlowego. Jednak i tu mamy do czynienia z pewnymi ograniczeniami. W przypadku decyzji administracyjnych wydanych przed wejściem w życie Kodeksu spółek handlowych (tj. przed 1 stycznia 2001 r.), zasadą jest brak sukcesji, chyba że dotychczasowe przepisy pozwalały na przejście opraw i obowiązków na spółkę przejmującą lub powstałą w wyniku podziału.

Czy trzeba płacić podatki przy przekształceniu spółki cywilnej?

Konrad Dura        27 listopada 2016        Komentarze (0)

Opisując ostatnio przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną skupiłem się wyłącznie na kwestiach proceduralnych. Dziś chciał bym podzielić się z Tobą czytelniku aspektami podatkowymi tego procesu.

Zacznę od podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC).  Zawarcie umowy spółki jawnej co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem PCC według stawki 0.5%. Jeżeli jednak w wyniku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną nie dochodzi do zwiększenia majątku spółki nie ma obowiązku zapłaty podatku.

Zgodnie z art. 93a Ordynacji podatkowej podmiot powstały w wyniku przekształcenia wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. Oznacza to, że spółka jawna powstała w wyniku przekształcenia będzie kontynuacją podatkową spółki cywilnej. Powinna zatem kontynuować amortyzację środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych na zasadach przyjętych przez spółkę cywilną. Spółka przekształcona będzie również stroną postępowań podatkowych rozpoczętych przed przekształceniem.

W wyniku przekształcenia nie dochodzi od likwidacji spółki cywilnej a jej majątek przechodzi na spółkę jawną. W konsekwencji po stronie wspólników spółki niepowstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż czynność polegająca na przekształceniu spółki cywilnej nie będzie  rodzić obowiązku zapłaty podatku VAT. Przekształcenie nie stanowi bowiem transakcji podlegającej opodatkowaniu. Nie dochodzi tu bowiem do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, ani do świadczenia usług, co oznacza że przekształcenie nie mieści  się w przedmiotowym zakresie ustawy o podatku od towarów i usług.

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną

Konrad Dura        13 listopada 2016        Komentarze (0)

Spółka cywilna jest ciągle jedną z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak wielu przedsiębiorców decyduje się na przekształcenie jej w spółkę prawa handlowego. Obecnie przepisy przewidują dwa tryby przekształcenia spółki cywilnej:

  • przekształcenie w spółkę jawną, w trybie art. 26 §4 k.s.h., oraz
  • przekształcenie w inną spółkę prawa handlowego, w trybie art. 551 k.s.h.

Dziś chciał bym skupić się na przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną. Procedura ta zajmuje około 1 miesiąca i można ją podzielić na trzy etapy:

I. Podjęcie uchwały o przekształceniu i dostosowanie umowy spółki

Pierwszy etap przekształcenia polega na dostosowaniu umowy spółki cywilnej do wymogów przewidzianych w przepisach kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z art. 25 k.s.h. umowa spółki jawnej powinna zawierać co najmniej oznaczenie firmy (nazwę) i siedziby spółki, określenie wkładów wnoszonych przez każdego ze wspólników oraz ich wartość, przedmiot działalności oraz oznaczenie czasu trwania spółki. Zmiana umowy może być dokonana aneksem, przy czym wystarczającą będzie forma pisemna. Kolejną czynności jest podjęcie uchwały o przekształceniu spółki cywilnej w jawną. W tym przypadku również wystarczającą jest forma pisemna.

Warto podkreślić, iż przekształcenie w spółkę jawną nie wymaga sporządzenia planu przekształcenia ani sprawozdania finansowego czy wyceny majątku. Nie polega również badaniu przez biegłego rewidenta. Pozwala to znacznie skrócić czas potrzebny na skuteczne przekształcenie.

II. Zgłoszenie przekształcenia do KRS

Po podjęciu uchwały i podpisaniu aneksu zmieniającego umowę spółki cywilnej (lub zawarciu nowej umowy spółki jawnej) należy zarejestrować spółkę w KRS. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu KRS-W1 stanowiącym wniosek o rejestrację podmiotu w rejestrze przedsiębiorców. Do tego formularza należy dołączyć wymagane załączniki, a także umowę spółki, uchwałę o przekształceniu oraz listę wspólników. Należy również pamiętać o opłacie sądowej za rejestrację spółki i ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, która obecnie wynosi 600 zł. Dokumenty popisane przez wszystkich wspólników należy złożyć do sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę spółki.

Spółka jawna powstaje z chwilą dokonania wpisu w Rejestrze przedsiębiorców przez sąd rejonowy.

III. Obowiązki administracyjnoprawne

Po wpisaniu spółki do KRS nie trzeba ponownie występować o ponowne nadanie numeru NIP i REGON, ponieważ te przechodzą na spółkę jawną. Nie jest również konieczna ponowna rejestracja spółki do VAT. Wspólnicy powinni jednak dokonać aktualizacji danych w urzędzie skarbowym (na drukach VAT-R i NIP-8), ZUS i urzędzie statystycznym.

Na powstałą w wyniku przekształcenia spółkę przechodzi majątek wspólny wspólników spółki cywilnej oraz wszelkie prawa i obowiązki. Ponadto spółka pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Podatkowe konsekwencje przekształcenia opiszę w następnym poście.

 

Nowe zasady opodatkowania przychodu z tytułu aportu

Konrad Dura        06 listopada 2016        Komentarze (0)

W obecnym stanie prawnym, przychód z tytułu wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego, w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa, ustalany jest na podstawie nominalnej wartości obejmowanych udziałów. Powstaje on momencie dniu zarejestrowania spółki albo wpisu do rejestru podwyższenia kapitały zakładowego. Jednocześnie na dzień objęcia udziałów określa się koszt uzyskania przychodu, zaś metoda ich ustalenia zależy od tego co jest przedmiotem aportu. Przy odpowiednim ustaleniu wartości udziałów objętych w zamian za aport można znacznie obniżyć opodatkowanie. W takim przypadku powstanie nadwyżka wartości wnoszonego składnika majątkowego nad nominalną wartością udziałów, która jednak nie będzie opodatkowana.

Od 1 stycznia 2017 r. przychód z tytułu wniesienia aportem wkładu niepieniężnego stanowić będzie wartość wkładu określona w statucie lub umowie spółki. W przypadku gdy wartość wkładu obiegać będzie od wartości rynkowej lub w ogóle nie zostanie określona w statucie, umowie spółki lub innym dokumencie o podobnym charakterze, przychodem będzie wartość rynkowa wkładu określona na dzień przeniesienia.

Jednocześnie nie zmienią się zasady ustalania kosztów uzyskania przychodów, co w praktyce będzie to oznaczać zwiększenie obciążeń podatkowych związanych z aportem.

 

Przekształcenie apteki prowadzonej w formie jednoosobowego przedsiębiorstwa

Konrad Dura        31 października 2016        Komentarze (0)

Kilka dni temu zgłosił się do mnie klient. Prowadzi on aptekę w formie jednoosobowego przedsiębiorstwa i planuje zmienić formę prawną prowadzonej działalności na spółkę z o.o. Analizując możliwe warianty przekształcenia musiałem wziąć pod uwagę konieczność zachowania koncesji na prowadzenie apteki. Apteka mieści się w starym lokalu, który nawet po remoncie nie spełniałby wymogów koniecznych do uzyskania nowego zezwolenia.  W takiej sytuacji utrata koncesji oznaczałaby zamknięcie firmy.

Dlatego też zaproponowałem przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę z o.o. w trybie przewidzianym  art. 584 ze znaczkiem 1 Kodeksu spółek handlowych. Rozwiązanie to zapewnia sukcesję wszelkich praw i obowiązków na podmiot powstały w wyniku przekształcenia. Ponadto na spółkę z o.o. przechodzą wszelkie zezwolenia, koncesje i ulgi przysługujące przedsiębiorcy przed jego przekształceniem.

W konsekwencji przedsiębiorca będzie mógł kontynuować działalność w formie spółki z o.o. bez konieczności występowania o nowe zezwolenie.